عباس اقبال آشتيانى

511

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

در حبس بود تا در سال 756 فوت كرد . قاضى ايجى در حكمت و معانى و بيان و اصول صاحب تأليفات معتبرى است كه از همه مشهورتر كتاب مواقف است در علم كلام كه متن آن را بنام خواجه غياث - الدين محمد تأليف نموده و اين كتاب و شرح آن بتوسط مير سيد شريف جرجانى از مشهورترين كتب كلامى است ، فوائد غياثيه و شرح مختصر ابن حاجب هردو بنام خواجه غياث الدين محمد و مقصود از مختصر ابن حاجب كتابى است كه آن را ابو عمر و عثمان بن عمر معروف بابن حاجب ( 570 - 646 ) در اصول از كتاب ديگر خود كه منتهى الوصول نام دارد مختصر كرده و اين مختصر را جمعى كه يكى از آن جمله قاضى عضد الدين است شرح نموده‌اند . قطب الدين رازى ( وفاتش در 766 ) - علامهء قطب الدين محمد بن محمد بويهى رازى اصلا از مردم و رامين رى است و نسب او بقولى بسلاطين آل بويه و بقولى بشيخ ابو - جعفر صدوق محمد بن بابويه مىرسد و به يكى از اين دو مناسبت است كه او ببويهى اشتهار يافته . وى شاگرد قاضى عضد الدين ايجى و علامهء حلى بوده و پس از تكميل معلومات در خدمت ابو سعيد و خواجه غياث الدين داخل گرديده و مدتى بعد از آنكه بساط اين شاه و وزير برافتاده در سال 763 بشام رفته و در دمشق مقيم شده و در آنجا بتعليم و مباحثه با علماى آن ديار اشتغال ورزيده و در ذىالعقدهء سال 766 فوت كرده است . علامه قطب الدين رازى در منطق و حكمت و اصول تأليفات مشهور دارد ازاين‌قرار : تحرير القواعد المنطقيه يا شرح الرسالة الشمسية كه بشرح شمسيه اشتهار دارد بنام خواجه غياث الدين محمد رشيدى و آن شرح رسالهء شمسيهء نجم الدين كاتبى قزوينى است در منطق و از مشهورترين كتب اين فن است ، لوامع الاسرار فى شرح مطالع - الانوار و آن نيز كه بشرح مطالع مشهور است باسم خواجه غياث الدّين تأليف شده و از كتب معروفهء درسى منطق است و اصل كتاب مطالع الانوار تأليف سراج الدين ابو الثنايا محمود بن ابى بكر ارموى ( 594 - 682 ) از علماى فقه و اصول و منطق است كه در موصل و بلاد روم ساكن بوده . مشهورترين كتاب قطب الدين رازى تأليفى است از او بنام